Blog

Als bedrijven willen beginnen met quantum computing, is een strategische en weloverwogen aanpak essentieel. Gezien de complexiteit en het vroege ontwikkelingsstadium van de technologie, is het cruciaal om niet alleen de technologische aspecten te overwegen, maar ook de organisatie, de markt en maatschappelijke implicaties.

De volgende aanpak kan hiervoor worden gehanteerd:

1. Bewustwording en Kennisopbouw

De eerste stap is het opbouwen van een diepgaand begrip van quantum computing binnen de organisatie.

• Wat is quantum computing? Begrijp de fundamentele principes, zoals qubits die tegelijkertijd 0 en 1 kunnen zijn (superpositie), verstrengeling en interferentie, waardoor quantumcomputers bepaalde berekeningen exponentieel sneller kunnen uitvoeren dan klassieke computers.
• Impact en tijdpaden: Verken de potentiële impact op de marktsector en bedrijfsprocessen en de verwachte tijdpaden voor de ontwikkeling en commerciële levensvatbaarheid van quantumtechnologie. Hoewel de technologie nog in ontwikkeling is, worden de mogelijke toepassingen steeds duidelijker.
• Training en opleiding: Investeer in de training van medewerkers om interne kennis op te bouwen. Er zullen nieuwe rollen ontstaan en bestaande rollen zullen verschuiven in het quantumveld, denk aan, testers, softwareontwikkelaars en datawetenschappers, waarvoor opleidingen nodig zijn. Platforms zoals Quantum.Amsterdam bieden hierin trainingen aan.
• Organiseer interne workshops of laat medewerkers trainingen volgen (bijv. via IBM Quantum, Microsoft Azure Quantum, of Qiskit-leertrajecten).
• Volg ontwikkelingen in de markt via whitepapers, webinars en conferenties. Bijvoorbeeld het Grote Quantum Gesprek. 
• Identificeer intern wie de “quantum champions” worden: mensen met technische of strategische interesse.
• Start interdisciplinair: Betrek zowel IT, R&D als business units.

2. Strategieontwikkeling: De "Quantum Roadmap"

Organisaties moeten een formele quantum roadmap ontwikkelen en quantum computing integreren in hun bredere strategieën. Vroegtijdige voorbereiding kan een concurrentievoordeel opleveren.

• Holistische aanpak: De Nationale Agenda Quantum Technologie in Nederland, bijvoorbeeld, omvat naast een breed onderzoeksprogramma ook maatschappelijk debat, nationale testbeds, ecosysteem- en marktontwikkeling, en human capital. Het is belangrijk om te overwegen hoe de organisatie, processen en IT-omgeving zich moeten aanpassen.
• Risico-assessment: Voer een exploratieve quantum technologie assessment (EQTA Quantum Delta) uit om de kansen en bedreigingen in kaart te brengen. Dit omvat het verkennen van de technologie, potentiële toepassingsmogelijkheden, een korte stakeholderanalyse, en een dialoog met belanghebbenden om de impact te valideren. De EQTA helpt organisaties om een weloverwogen besluit te nemen en dit te verantwoorden.

3. Use Case Identificatie

Focus op problemen waar quantum computing de meeste impact kan hebben, met name die welke voor klassieke computers onmogelijk of inefficiënt zijn. Identificeer specifieke use cases die kunnen leiden tot commerciële waarde. Met als doel, Begrijp hoe quantum computing op termijn waarde kan toevoegen aan je business. Voor toepassingen per marktsector, zie onze blog Welke concrete bedrijfstoepassingen van quantumtechnologie zijn reeds operationeel of veelbelovend voor de nabije toekomst?. 

Potentiële toepassingsgebieden en voorbeelden (uit de bronnen):

• Optimalisatieproblemen: Quantumcomputers kunnen complexe optimalisatieproblemen veel efficiënter oplossen.
  
  
• Simulatie: Quantumcomputers zijn van nature geschikt voor het simuleren van natuurlijke processen op moleculair en subatomair niveau.
  
  
• Kunstmatige Intelligentie (AI) en Machine Learning (ML): Quantum computing kan AI-algoritmen versnellen, patroonherkenning verbeteren en snellere inzichten uit grote datasets halen. Dit kan leiden tot doorbraken in gebieden zoals natuurlijke taalverwerking, deep learning en diagnose in de gezondheidszorg.
  
  
• Cybersecurity en Cryptografie (Post-Quantum Cryptografie - PQC): Ontwikkeling van quantumveilige cryptografie en bescherming van informatie tegen toekomstige quantumdreigingen Organisaties moeten proactief hun cryptografische activa inventariseren en PQC-standaarden onderzoeken.

Brainstorm met business- en IT-teams over "quantum-geschikte" problemen. Analyseer welke problemen klassiek moeilijk op te lossen zijn.

4. Experimenteren en Samenwerken

Gezien de nog vroege fase van de technologie, is experimenteren en samenwerking cruciaal.

• Kleinschalige experimenten: Start met proefprojecten via quantum computing platforms.  Platforms zoals IBM Quantum Experience,  Google Quantum Computing Playground, Microsoft Azure Quantum, of Amazon Braket bieden Quantum-as-a-Service (QaaS), wat de noodzaak voor dure interne hardware vermindert.
  Gebruik opensource tools als Qiskit (IBM) Cirq (Google), Ocean SDK (D-Wave).  Laat software engineers oefenen met het ontwikkelen van quantum-algoritmes (zoals variational algorithms of quantum annealing).
• Partnerschappen: Zoek sterke partnerschappen met universiteiten, onderzoeksinstituten (zoals QuTech en QuSoft in Nederland), gespecialiseerde startups en grote technologiebedrijven. Bedrijven zoals IBM, Google, Microsoft, D-Wave, IonQ, Quantinuum, Intel, en SAS zijn toonaangevend in dit veld. Dit kan door deel te nemen aan fieldlabs of door samenwerkingen aan te gaan met gespecialiseerde bedrijven die diensten aanbieden.
• Hybride aanpak: Overweeg hybride computermodellen die quantum- en klassieke verwerking combineren. Dit stelt bedrijven in staat om de sterke punten van beide technologieën te benutten voor optimale efficiëntie.

5. Overwegingen en Uitdagingen

• Kosten en Investeringen: Toegang tot quantum computing is duur en vereist een duidelijke business case. Dus investeer op maat.  Regionale en nationale programma's kunnen financiering bieden voor startups en onderzoek. 
• Technologische Onzekerheid: De technologie staat nog voor aanzienlijke uitdagingen, zoals het verbeteren van stabiliteit, foutcorrectie (decoherentie, ruis) en het opschalen naar een voldoende aantal "logische qubits" [bron: eerdere conversatie. Universele, fouttolerante quantumcomputers zijn nog jaren verwijderd. Kies dus niet rechtstreeks een technologie. 
• Talenttekort: Er is een tekort aan gespecialiseerd talent [bron: eerdere conversatie. Bedrijven moeten investeren in interne opleiding en het aantrekken van interdisciplinaire teams.
• Concurrentie en Marktvolatiliteit: De markt is volatiel, gekenmerkt door hype en speculatie, en er is hevige concurrentie tussen grote techbedrijven en startups.  De vraag is of quantum computing zich zal ontwikkelen als een "winner-takes-all" markt of dat er veel niches zullen ontstaan.
• Regulering en Intellectueel Eigendom: Er is behoefte aan beleid en regelgeving, onder meer met betrekking tot intellectual property (IP), concurrentie, en ethische overwegingen.
• Complementair, niet Vervangend: Quantumcomputers zullen de traditionele computers niet volledig vervangen, maar zullen een cruciale "schroevendraaier" zijn in de "gereedschapskist" naast de "hamer" van digitale computers, waardoor ze complementair zijn voor specifieke complexe taken.
• Geopolitieke Competitie: De ontwikkeling is sterk verweven met nationale veiligheidsbelangen en internationale concurrentie tussen grootmachten zoals de VS, China en de EU. Europa en Nederland moeten doorpakken om hun positie te behouden en verder uit te bouwen.
• Monopolievorming: Het risico bestaat dat grote techbedrijven een monopoliepositie verwerven door verticale integratie en overnames van startups.

Door deze stappen proactief aan te pakken, kunnen bedrijven zich effectief voorbereiden op de komende quantumrevolutie en de potentiële disruptieve impact omzetten in een concurrentievoordeel.